Definicja
Samotranscendencja (przekraczanie siebie) to podstawowa cecha ludzkiego istnienia: człowiek jest zawsze skierowany ku czemuś lub komuś poza sobą - ku sensowi do wypełnienia lub drugiemu człowiekowi do spotkania i pokochania.
Oko, które nie widzi siebie
Frankl używał porównania do oka: zdrowe oko nie widzi samego siebie. Gdy zaczyna „widzieć siebie” (np. zmętnienie w zaćmie), oznacza to chorobę. Podobnie człowiek urzeczywistnia siebie tylko wtedy, gdy o sobie zapomina - oddając się sprawie lub osobie.
Samorealizacja jako skutek uboczny
Frankl krytykował uczynienie z samorealizacji celu samego w sobie. Samorealizacja - tak jak szczęście - przychodzi jako efekt uboczny samotranscendencji. Kto dąży do niej wprost, mija się z nią.
W terapii
Na tej zasadzie opiera się technika derefleksji - przekierowania uwagi z siebie i swoich objawów na zadania i ludzi.
Źródła
V. E. Frankl, Wola sensu; Człowiek w poszukiwaniu sensu (posłowie).