Derefleksja

Na czym polega

Derefleksja (niem. Dereflexion) to technika, w której uwaga pacjenta zostaje odwrócona od siebie - od objawów, nadmiernej samoobserwacji i dążenia do własnych przeżyć - i skierowana ku zadaniom, wartościom i ludziom.

Podstawa

Opiera się na samotranscendencji: człowiek staje się sobą, gdy zapomina o sobie. Jeśli intencja paradoksalna uczy wyśmiać objaw, derefleksja uczy go zignorować - bo uwaga jest zajęta czymś ważniejszym.

Przykłady

• Przy zaburzeniach snu: zamiast myśleć o zasypianiu, zająć umysł czymś, co jest dla mnie ważne.
• Przy zaburzeniach seksualnych: odejście od obserwowania własnej sprawności ku drugiej osobie i bliskości.
• Przy przewlekłym bólu czy chorobie: odnalezienie zadania lub osoby, której mogę się poświęcić.

Strefa derefleksji

Praktyczny wariant przy bezsenności: pacjent umawia się z terapeutą, że gdy po kilkunastu minutach w łóżku pojawi się napięcie i hiperrefleksja („śpię czy nie śpię?”), wstaje i idzie do wcześniej ustalonej „strefy derefleksji” - miejsca, w którym robi coś dla siebie cennego. Miarą sukcesu nie jest liczba przespanych godzin, lecz to, czy udał się zwrot uwagi ku temu, co ważne. Zadanie wprowadza się stopniowo, pozwalając pacjentowi samemu je dopracować.

Nie unikanie, lecz zwrot

Derefleksja nie polega na tłumieniu problemu, lecz na skierowaniu się ku sensowi - zignorowaniu objawu po to, by uwagę skierować na coś wartościowego.